De drie dubieuze spookfirma’s rond Imtech Polen

  • -
De drie dubieuze spookfirma's rond Imtech Polen

De drie dubieuze spookfirma’s rond Imtech Polen

De fraude bij Imtechs Poolse dochter, die aan de basis stond van het grootste naoorlogse bedrijfsfaillissement in Nederland, zat veel dieper dan tot nu toe bekend. Uit nieuw onderzoek van het FD blijkt dat de problemen niet beperkt bleven tot het beruchte pretpark.

Al in 2013 stuitte moederbedrijf Royal Imtech NV bij forensisch onderzoek op dubieuze bedrijfjes uit Cyprus, de Maagdeneilanden en Luxemburg. Aandeelhouders, die €1,1 mrd bijstortten in een vergeefse poging om hun bedrijf te redden, is dit nooit verteld.

The Rock

Het is dinsdag 12 maart 2013, negen uur ‘s ochtends. Op de eerste verdieping van het gerenommeerde advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek, aan de Amsterdamse Zuidas, heerst een gespannen sfeer. Hier, in ‘The Rock’, snellen mannen en vrouwen met documenten door de gangen. Ze gaan kamer in, kamer uit.

Er staat een kar klaar, met verse koffie en broodjes. Tijd voor een uitgebreide lunch zal er vandaag niet zijn. Op de agenda staat de redding van het beursgenoteerde installatiebedrijf Royal Imtech.

Imtech is een icoon van het Nederlandse bedrijfsleven en een beurslieveling. Er werken bijna 28.000 mensen, die samen een jaaromzet draaien van meer dan €5 mrd. Maar er zijn ‘onregelmatigheden’ ontdekt rondom een Pools pretparkproject.

Vijf weken eerder leidde dit voor Imtech tot een afboeking. De beurskoers stortte in en het bestuur moest vertrekken. De Poolse dochter bracht fraude in Duitsland aan het licht. Een noodkrediet van ING en Rabobank houdt het installatiebedrijf nog overeind. Aandeelhouders zullen moeten bijstorten als Imtech wil overleven.

De val van Imtech

Het drama-Imtech begint op 4 februari 2013. Er zijn ‘mogelijke onregelmatigheden’ ontdekt in Polen. Het betreft de bouw van een Efteling-achtig park. Met een omvang van bijna €700 mln is het Imtechs grootste opdracht ooit.

Imtech moet €150 mln afboeken op Polen. Er is fraude aan het licht gekomen in Duitsland. Het bestuur stapt op. De beurswaarde halveert. ING en Rabobank geven een bruglening van €500 mln. Een aandelenuitgifte moet vers kapitaal opleveren.

Intussen is Imtech een forensisch onderzoek gestart om erachter te komen wat er in Polen en Duitsland is gebeurd. Doel is het opstellen van de jaarrekening van de NV. Die eerste maanden van 2013 durft Imtech het woord ‘fraude’ nog niet te gebruiken. Pas met de publicatie van het onderzoeksverslag, het ‘Report to Shareholders, zegt Imtech hardop dat het is ‘belazerd’.

Dit rapport verschijnt in juni 2013. Duitsland komt aan bod en er is veel aandacht voor malversaties rond de financiering van het pretpark. Maar geen woord over frauduleuze handelingen door bestuurders van Imtech zelf.

Op basis van het rapport, de jaarstukken en prospectussen, springen de aandeelhouders twee keer bij. Ze stortten in totaal €1,1 mrd aan nieuw kapitaal. Het mag niet baten. De multinational is te vermolmd.

Na een doodstrijd van meer dan twee jaar, valt in de zomer van 2015 het doek. De 154-jaar oude installateur uit Gouda wordt het grootste naoorlogse bedrijfsfaillissement in Nederland. Sindsdien zijn de curatoren bezig met een onderzoek naar het faillissement. Hun rapport verschijnt waarschijnlijk pas in 2019.

Maar het broodnodige kapitaal van aandeelhouders komt te laat, als Imtech op 12 maart niet twee bankgaranties terugkrijgt. Deze garanties zijn in handen van de eigenaar van het Poolse pretpark, AWW, die daarmee geld kan lenen bij andere banken.

De garanties zijn samen goed voor €147,6 mln. Royal Imtech, de beursgenoteerde holding, staat borg voor deze garanties. Als AWW besluit om ze te gebruiken, dan is het gedaan met Imtech. Het bedrijf heeft geen cent meer in kas. Bovendien zijn de garanties overdraagbaar. Wat als AWW de garanties doorverkoopt? Dus Imtech moet ze terug, en snel.

Een onverwacht probleem

Vandaar dat Imtech eind februari al contact opnam met de pretparkeigenaar. Of AWW iets voor een schikking voelde?

Imtech stelde voor een overeenkomst op te stellen met alle aan het pretpark verbonden bedrijven en partijen. Onderdeel van de schikking zou een wederzijdse belofte zijn om elkaar te vrijwaren. Zo wordt Imtech, in één klap, van het pretpark verlost.

En dus draaien de juristen van alle partijen al weken overuren. Op zondag 3 maart 2013, negen dagen voor het crisisberaad in The Rock, was al een voorlopige versie van de schikking naar alle partijen gemaild. Ondertekening leek een kwestie van dagen. Tot Imtech drie vreemde bedrijfjes aantrof in de boeken, afkomstig uit Cyprus, de Britse Maagdeneilanden en Luxemburg.

Onder druk

Deze dubieuze firmaatjes leken verbonden met het pretpark. Dus moesten ze in de schikking, vond Imtech.

Maar dat kon niet zonder hulp van Peter Jan Mulder, de bedenker van het pretpark en directeur van AWW. Ook Orangefield moest worden gebeld. Dit trustkantoor is de bestuurder van de plots opgedoken bedrijfjes. Of iedereen op 12 maart naar ‘The Rock’ in Amsterdam kon komen?

Zo komt het dat, op die dinsdag 12 maart, een delegatie van Imtech in een kamer zit te wachten. Imtech heeft een team van huisadvocaat De Brauw bij zich.

Een andere kamer is ingeruimd voor de bekende advocaat Peter Wakkie. Hij vertegenwoordigt zakenman Henk Roodenburg, die 38% van het pretpark bezit. Roodenburg heeft €30 mln in het project gestoken en hoopt daar iets voor terug te zien.

Deel één van de reconstructie: hoe een razendsnelle schikking de werkelijke omvang van de Poolse fraude aan het oog onttrok.

In een derde kamer zit Mulder, namens AWW. Hij wordt geflankeerd door zijn advocaat, zijn vrouw en zijn zwager. De heren van trustkantoor Orangefield worden ook deze kamer in geleid.

Dubieuze contracten

De opgedoken bedrijfjes zijn Shevrin Enterprises op Cyprus, Red Viper op de Britse Maagdeneilanden en Obelisque in Luxemburg.

Shevrin en Obelisque sloten beide in 2012 met Imtech Polen een contract voor ‘aanvullende werkzaamheden’ voor het pretpark, aldus nieuw onderzoek van het FD. De tekst van de contracten is vrijwel gelijkluidend. Beide spookfirma’s zouden ieder voor ruim €28 mln aan diensten leveren aan Imtech Polen.

De handtekening van pretparkdirecteur Mulder siert het contract met Obelisque. Maar dat is op 12 maart niet bekend. Mulder zegt die dag dat hij de bedrijfjes helemaal niet kent. Maar ze leveren toch adviezen aan pretpark AWW? Dus moeten ze in de schikking, zegt Imtech.

Contract Shevrin Imtech Polska.pdf

Terugbetalen

De temperatuur in de kamers van ‘The Rock’ loopt op. In de concepttekst van de schikking staat dat alle genoemde bedrijven, die ooit geld van Imtech hebben ontvangen, die bedragen moeten terugbetalen.

Maar de drie bedrijven die Orangefield beheert, zijn op dat moment leeg. Orangefield kan niet beloven geld terug te betalen dat er niet is. Het trustkantoor weigert de schikking te tekenen en schuift de hete aardappel door naar Mulder. De AWW-eigenaar moet de spookbedrijfjes maar op zijn naam zetten.

De vrouw van de baas

Alle bedrijfjes, die ook maar iets met het Poolse pretpark te maken hadden, moesten in de schikking van 12 maart 2013. Dat gold ook voor Altmark Investholdings uit Luxemburg.

Dit bedrijfje had 5% van de aandelen in het pretpark. Het werd bestuurd door een trustkantoor. Pas in augustus 2014, meldt het FD wie de ware eigenaar van Altmark was: Sylwia Klee.

Sylwia is de echtgenote van Thorsten Klee, de topman van Imtech Polen. Het echtpaar Klee heeft geprobeerd om deze belangenverstrengeling te verhullen in een trustconstructie. Op uitgebreide mails van vragen van het FD wilde het echtpaar niet reageren.

Mulder wil eerst ook niet, maar gaat overstag. Dit na grote druk van Imtech en Roodenburgs advocaat Wakkie. De AWW-directeur wordt door alle partijen beloofd dat hij niet aansprakelijk is voor wat die bedrijfjes hebben gedaan.

Orangefield gaat aan de slag. Het kost uren faxen om alle documenten uit Cyprus, de Britse Maagdeneilanden en Luxemburg te verzamelen. De aandelen van de spookfirma’s worden op Mulders naam gezet. Van wie ze eerst waren was toen niet bekend en is ook nu nog onduidelijk.

De schikking

De schemering is al gevallen. Iedereen is tevreden. Roodenburg heeft vandaag recht gekregen op een deel van de aangekochte grond van het pretpark. Mulder is van Imtech af. En Imtech? Opluchting alom. Het bedrijf heeft de bankgaranties terug.

 

Links de handtekening van Mulder en rechts de naar verluidt vervalste handtekening.
Links de handtekening van Mulder en rechts de naar verluidt vervalste handtekening.

Rond 19.00 uur loopt het hele gezelschap naar de kamer van De Brauw-notaris Martin van Olffen. Daar worden de handtekeningen gezet onder de 23 pagina’s tellende schikking.

Imtech brengt een tweeregelig persbericht uit. Daarin staat dat met alle partijen van het pretpark is geschikt. Over en weer wordt afgezien van claims. De inhoud van de schikking blijft geheim. Daar is voor getekend.

Spookbedrijven

De contracten tussen Imtech Polen en Shevrin en Obelisque waren vals. Dat brengt nieuw onderzoek van het FD aan het licht.

Shevrin en Obelisque hebben nooit adviesdiensten geleverd aan Imtech Polen. Het derde spookbedrijf, Red Viper, was alleen bedoeld om geld tussen Shevrin en Obelisque te laten stromen. Samen vormden ze een structuur die was opgezet door Thorsten Klee, de baas van Imtech Polen, zeggen diverse bronnen.

Klee had op deze wijze €20 mln uit Imtech Polen willen wegsluizen, zeggen deze bronnen. Maar zover is het nooit gekomen. Het snelle ontslag van de Poolse top in februari 2013 stak daar een stokje voor.

Contract Obelisque Imtech Polska.pdf

Een raadsel

Hoeveel Imtech Polen naar die spookbedrijven heeft overgemaakt, is nog steeds inzet van discussie. Schattingen variëren van €335.000 tot ruim €9 mln. Waar dit geld is gebleven, is al net zo’n raadsel als de hoogte van de bedragen.

Klee is, ondanks een aangifte door Royal Imtech bij justitie in Polen, nooit vervolgd. Op uitgebreide mails van het FD, heeft Klee nooit willen reageren.

Mulder blijft erbij dat hij niet weet wat de drie spookfirma’s deden. Hij wist het niet in maart 2013 en nu nog steeds niet. Als het FD hem het contract met Obelisque voorhoudt, reageert de AWW-directeur verbaasd. Mulder kent het contract niet en zegt dat zijn handtekening is vervalst.

Bijstorten

In de zomer van 2013 presenteert Royal Imtech zijn beroemde Report to Shareholders. Dit was een verslag van het forensisch onderzoek naar de fraude in Polen en Duitsland, uitgevoerd onder leiding van De Brauw.

Duitsland en het Poolse pretpark komen uitgebreid aan bod. Maar er staat geen letter in over de drie dubieuze bedrijfjes. Daar had de schikking in voorzien.

Het Report to Shareholders legde de basis voor de jaarrekeningen van Imtech en de prospectussen voor de emissies in 2013 en 2014. Aandeelhouders stortten twee keer bij. Ze hadden geen idee hoe rot Imtech Polen eigenlijk was.

 

 

Bron: het Financieel Dagblad